Chăm Gà Mái Nòi Giai Đoạn Đẻ Trứng: Dinh Dưỡng, Tỷ Lệ Trứng Đạt & Ấp Nở Đều

Gà mái nòi giai đoạn đẻ cần khẩu phần đủ đạm - canxi - vitamin ADE, ổ đẻ yên tĩnh sạch sẽ và nước uống đầy đủ để đẻ đều, vỏ trứng chắc và tỷ lệ ấp nở cao. Nhiều người nuôi chỉ chú ý chọn mái giống tốt mà bỏ qua giai đoạn chăm sóc khi mái đã vào đẻ, dẫn tới trứng nhỏ, vỏ mỏng dễ vỡ hoặc tỷ lệ ấp nở thấp dù giống bố mẹ không có vấn đề gì. Bài viết dưới đây hướng dẫn dinh dưỡng, môi trường ổ đẻ và cách chọn - bảo quản trứng giống để tăng tỷ lệ trứng đạt và ấp nở đều.

Vì sao dinh dưỡng giai đoạn đẻ ảnh hưởng tỷ lệ trứng đạt và ấp nở?

Trứng gà được tạo thành từ chính những gì mái ăn vào mỗi ngày. Vỏ trứng cần canxi để chắc và không nứt vỡ, lòng đỏ cần đạm - chất béo tốt để nuôi phôi trong 21 ngày ấp, còn vitamin nhóm A, D3, E lại quyết định phôi có phát triển khỏe và nở đúng ngày hay không. Mái thiếu dinh dưỡng vẫn có thể đẻ, nhưng trứng thường nhỏ, vỏ mỏng, tỷ lệ trứng có phôi thấp hoặc phôi chết non trong quá trình ấp. Vì vậy chăm đúng giai đoạn đẻ không chỉ giúp mái khỏe, mà còn quyết định trực tiếp chất lượng đàn con sau này.

Dấu hiệu gà mái sắp vào giai đoạn đẻ

Nhận biết sớm giúp người nuôi điều chỉnh khẩu phần kịp thời trước khi mái đẻ lứa đầu. Một số dấu hiệu thường gặp:

• Mào và tích chuyển đỏ tươi, nở to hơn: do nội tiết tố sinh sản hoạt động mạnh.
• Ăn nhiều hơn bình thường: mái chuẩn bị tích lũy dinh dưỡng để tạo trứng.
• Hay tìm góc kín, bới ổ: biểu hiện bản năng tìm chỗ đẻ an toàn.
• Khoảng cách xương ghim (2 xương nhỏ gần hậu môn) giãn rộng hơn: dấu hiệu buồng trứng đã phát triển, thường kiểm tra được bằng cách sờ nhẹ.

Gà nòi thường bắt đầu đẻ lứa đầu khi được khoảng 7-8 tháng tuổi trở lên, tùy dòng và thể trạng nuôi dưỡng. Mốc này sớm hay muộn phụ thuộc rất nhiều vào cách nuôi ở giai đoạn trước đó — tức lúc mái còn là mái tơ hậu bị: xem nuôi gà mái nòi hậu bị: mái mấy tháng thì đẻ và cho ăn gì cho đúng.

Nhu cầu dinh dưỡng chính cho gà mái giai đoạn đẻ

So với giai đoạn hậu bị (chưa đẻ), mái đang đẻ cần tăng đáng kể lượng đạm và đặc biệt là canxi để bù đắp lượng mất qua mỗi quả trứng:

Khẩu phần và lịch chăm theo giai đoạn

Nên điều chỉnh khẩu phần theo từng mốc thay vì cho ăn một loại cám cố định suốt vụ đẻ:

1. 2-3 tuần trước khi vào đẻ: tăng dần lượng đạm và canxi để cơ thể mái làm quen, tránh đổi khẩu phần đột ngột gây sốc tiêu hóa.
2. Trong giai đoạn đẻ rộ: cho ăn 2-3 bữa/ngày, luôn có khay canxi (vỏ sò, bột đá vôi) đặt riêng để mái tự ăn thêm khi cần, bổ sung rau xanh và mồi tươi 2-3 lần/tuần.
3. Cuối vụ đẻ hoặc khi mái có dấu hiệu mệt: giảm nhẹ đạm, tăng vitamin và cho nghỉ ngơi hợp lý, tránh ép đẻ liên tục kéo dài làm mái kiệt sức.

Bố trí ổ đẻ và môi trường yên tĩnh

Ổ đẻ tốt giúp mái đẻ đều và ít bị vỡ trứng do dẫm đạp hay tranh ổ. Nên bố trí ổ ở góc khuất, ít người qua lại, lót rơm hoặc trấu khô sạch dày khoảng 5-7cm, thay lót định kỳ để tránh ẩm mốc. Mỗi ổ nên dùng cho khoảng 3-4 mái để tránh chen chúc làm vỡ trứng, đặt ổ thấp vừa tầm, tránh ánh sáng gắt chiếu trực tiếp. Giữ chuồng yên tĩnh, hạn chế tiếng ồn đột ngột hoặc thay đổi môi trường bất ngờ trong giai đoạn đẻ, vì mái dễ bị stress dẫn tới đẻ ít hoặc bỏ ổ. Có thể tham khảo thêm cách bố trí chuồng trại hợp lý trong bài kỹ thuật nuôi gà chuẩn: úm - nuôi - chăm sóc A-Z.

Cách chọn trứng tốt để ấp

Không phải quả trứng nào mái đẻ ra cũng nên đưa vào ấp. Trứng giống tốt cần đạt các tiêu chí sau:

• Kích thước và hình dáng chuẩn: trứng cỡ trung bình đều, hình bầu dục cân đối, không quá tròn hoặc quá dài.
• Vỏ trứng sạch, chắc, không rạn nứt: vỏ có lớp phấn mịn tự nhiên, không rửa trứng trước khi ấp vì dễ làm mất lớp bảo vệ tự nhiên.
• Không dị hình: loại bỏ trứng méo, vỏ sần sùi, quá nhỏ hoặc quá to so với trung bình đàn.
• Trứng mới đẻ trong 3-5 ngày: tỷ lệ ấp nở giảm dần theo thời gian bảo quản, nên ưu tiên trứng mới.

Bảo quản trứng trước khi ấp

Trứng chờ gom đủ số lượng để ấp nên được bảo quản đúng cách để giữ tỷ lệ nở cao: để nơi thoáng mát khoảng 15-20°C, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi có mùi hóa chất nồng, đặt đầu to hướng lên trên, xoay trứng nhẹ 1-2 lần/ngày nếu bảo quản quá 3 ngày để tránh lòng đỏ dính vỏ. Không nên bảo quản trứng ấp quá 7 ngày trước khi cho vào ấp hoặc cho mái ấp, vì tỷ lệ nở sẽ giảm dần theo từng ngày để lâu.

Sai lầm thường gặp khi chăm mái đẻ và chọn trứng ấp

• Chỉ cho ăn cám thường, quên bổ sung canxi riêng: khiến vỏ trứng mỏng, dễ vỡ khi mái đẻ hoặc khi ấp.
• Đổi khẩu phần đột ngột khi mái mới vào đẻ: dễ gây rối tiêu hóa, mái giảm ăn và giảm đẻ theo.
• Rửa trứng trước khi ấp: làm mất lớp màng bảo vệ tự nhiên, vi khuẩn dễ xâm nhập qua vỏ.
• Nhốt quá nhiều mái chung một ổ đẻ: tranh ổ, dẫm vỡ trứng, stress làm giảm tần suất đẻ.
• Giữ trứng ấp quá lâu mới đưa vào ấp: tỷ lệ nở giảm rõ rệt sau 7 ngày bảo quản.

Khi nào cần hỏi thêm ý kiến thú y?

Nếu mái đẻ trứng không vỏ hoặc vỏ mềm kéo dài dù đã bổ sung canxi đầy đủ, mái rặn đẻ khó, có dấu hiệu sa hậu môn/ống dẫn trứng, bỏ ăn - ủ rũ kéo dài trong giai đoạn đẻ, hoặc tỷ lệ trứng có phôi rất thấp dù đã chăm đúng kỹ thuật, nên đưa mái đi kiểm tra thú y sớm thay vì tự xử lý tại nhà. Đây có thể là dấu hiệu bệnh lý ở buồng trứng - ống dẫn trứng cần can thiệp chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp

Gà mái nòi bắt đầu đẻ trứng từ mấy tháng tuổi?
Thường từ khoảng 7-8 tháng tuổi trở lên, tùy dòng giống và thể trạng nuôi dưỡng; mái được chăm dinh dưỡng tốt thường vào đẻ đều và ổn định hơn.

Vì sao mái đang đẻ tốt bỗng đẻ ít hẳn hoặc dừng đẻ?
Thường do thiếu dinh dưỡng (đạm, canxi), thay đổi môi trường đột ngột, stress tiếng ồn, thời tiết quá nóng/lạnh, hoặc mái đang trong giai đoạn thay lông tự nhiên.

Trứng nào nên chọn để ấp, trứng nào nên loại?
Chọn trứng mới đẻ trong 3-5 ngày, kích thước trung bình đều, vỏ sạch chắc không rạn nứt; loại trứng dị hình, quá nhỏ/quá to, vỏ sần hoặc rạn.

Trứng ấp bảo quản tối đa bao lâu trước khi ấp?
Không nên quá 7 ngày; để càng lâu tỷ lệ nở càng giảm. Bảo quản nơi thoáng mát 15-20°C, tránh nắng trực tiếp, xoay nhẹ trứng nếu để hơn 3 ngày.

Siêu Kích Trứng có phải thuốc kích đẻ không?
Không. Đây là sản phẩm bổ sung dinh dưỡng hỗ trợ mái đẻ đều và tăng tỷ lệ trứng đạt, không phải thuốc kích thích sinh sản, dùng kết hợp với khẩu phần đủ chất mới hiệu quả.

Kết luận

Muốn gà mái nòi đẻ đều, trứng chắc vỏ và tỷ lệ ấp nở cao, người nuôi cần chăm đủ ba phần: dinh dưỡng đúng giai đoạn (đạm - canxi - vitamin), ổ đẻ yên tĩnh sạch sẽ, và chọn - bảo quản trứng giống đúng cách. Đây là nền tảng để có đàn gà con khỏe từ trong trứng, thay vì chỉ trông chờ vào giống bố mẹ tốt. Xem thêm chế độ dinh dưỡng cho gà sung sức để chăm đàn gà khỏe qua từng giai đoạn.

📚 Bài viết liên quan:

• Cách chọn gà mái nòi giống tốt để nhân giống
• Gà mái béo mà không đẻ trứng: nguyên nhân và cách khắc phục
• Chế độ dinh dưỡng cho gà sung sức

Bài viết mang tính tham khảo chăn nuôi, không thay thế chẩn đoán thú y. Nếu mái có dấu hiệu bất thường kéo dài, nên hỏi thêm ý kiến thú y. Đăng bởi Gà Võ.