Bỏ qua menu, tới nội dung chính
Gà Võ - Nuôi chế độ chuẩn, chọn Gà Võ

Cách nuôi gà Houdan làm cảnh: giữ chỏm khô, chân trụi, năm ngón rõ

  • Gà Võ

  • 03/11/2026

  • 86 Lượt xem

(5/5 · 1 đánh giá)

Gà Houdan là giống gà cảnh Pháp có chỏm, râu và năm ngón. Cách giữ chỏm khô, bố trí máng, lịch 14 ngày và ngưỡng cân tự tính.
Quick answer. Gà Houdan là giống gà cảnh cổ của Pháp, nhận ra bằng bốn điểm cùng lúc: chỏm lông tròn trên đầu, râu và má lông, chân trụi lông, mỗi bàn chân năm ngón. Muốn nuôi Houdan làm cảnh khỏe đẹp, anh cần giữ chỏm luôn khô và không che kín mắt, dùng máng uống không làm ướt đầu, nền khô, cầu đậu thấp bản phẳng và không nhốt chung với gà hay mổ đầu. Soi chỏm, mắt và ngón thứ năm mỗi sáng trong 14 ngày đầu.

Trong các giống gà ngoại nuôi làm cảnh, Houdan hay bị nhầm nhất: nhiều người gọi là "Ba Lan lai", "Faverolles chỏm" hay "Dorking có mào bông". Nhầm giống thì chăm cũng lệch, vì cái khó của Houdan nằm ở phần đầu: chỏm lông dày dễ ướt, dễ bết mốc trong mùa nồm, và khi che mắt thì gà ăn kém, giật mình, dễ bị con khác mổ. Bài này đi từ cách nhận đúng Houdan, cách giữ chỏm khô, bố trí máng và cầu, lịch theo dõi 14 ngày đến những lúc phải hỏi thú y.

Cách nuôi gà Houdan làm cảnh: gà Houdan lông đen đốm trắng, chỏm tròn không che mắt, râu má lông, chân trụi, đứng cạnh máng uống núm trên nền dăm bào khô

Gà Houdan là giống gì và nhận ra bằng cách nào?

Houdan là giống gà cổ của Pháp, lấy tên thị trấn Houdan ở phía tây Paris, được Hiệp hội Gia cầm Mỹ đưa vào bộ chuẩn giống năm 1874. Dấu hiệu dễ nhận nhất là bốn điểm đi cùng nhau: chỏm lông, râu và má lông, chân trụi, bàn chân năm ngón.

Những điểm khác để đối chiếu:

  • Chỏm: tròn, dày, hơi ngả về sau để vẫn lộ phần mào phía trước. Chỏm Houdan thường gọn hơn chỏm gà Ba Lan.
  • Mào: chuẩn Mỹ mô tả mào hình chữ V; chuẩn châu Âu mô tả mào hình lá hoặc hình cánh bướm nhỏ. Mào nhỏ, nằm ngay trước chỏm.
  • Râu và má lông: phủ dưới mỏ và hai bên má, che gần hết dái tai.
  • Chân: trụi lông, màu trắng hồng, có thể lấm tấm đen ở dòng đốm.
  • Ngón thứ năm: mọc phía trên ngón sau, tách rời và hướng lên.
  • Màu lông phổ biến: đen đốm trắng (mỗi lông đen có chóp trắng), ngoài ra có dòng trắng tuyền.
  • Trứng: vỏ trắng.

Lưu ý: năm ngón và chỏm đều có thể xuất hiện ở gà lai. Nếu không có thông tin bố mẹ, nguồn trại, anh nên gọi là "kiểu Houdan" thay vì Houdan thuần. Việc chăm vẫn làm theo bài này được, vì cái cần chăm là chỏm và bàn chân, không phải tờ giấy giống.

Houdan khác gà Ba Lan, Faverolles và Dorking ở điểm nào?

Ba giống này hay bị gắn nhầm với Houdan vì có chung chỏm, chung râu hoặc chung năm ngón. Cách nhanh nhất là đọc cùng lúc phần đầu, lông chân và số ngón, đừng chỉ nhìn một điểm.

Điểm đọcHoudanBa Lan (Polish)FaverollesDorking
Chỏm đầuCó, tròn, hơi ngả sauCó, rất lớn, dễ phủ mắtKhôngKhông
Râu, má lôngCóTùy dòngCóKhông
Số ngónNămBốnNămNăm
Lông chânTrụiTrụiCó lông chânTrụi
Dáng thânChữ nhật, chân ngắn vừaNhỏ gọn, đứng cao đầuĐầy, vuôngChữ nhật, chân rất ngắn
Màu trứng thường gặpTrắngTrắngNâu nhạtTrắng đến ngà

Có chỏm mà chỉ bốn ngón, nhiều khả năng là gà Ba Lan; xem bài cách nuôi gà Ba Lan, gà mào bông vì chỏm Ba Lan to hơn, cần chăm mắt kỹ hơn. Năm ngón, có râu nhưng chân phủ lông và không chỏm là Faverolles, đọc thêm cách nuôi gà Faverolles làm cảnh. Năm ngón, chân trụi nhưng đầu trơn không chỏm không râu là Dorking, xem cách nuôi gà Dorking làm cảnh.

Vì sao chỏm gà Houdan dễ ướt, bết và mốc?

Vì chỏm là một búi lông dày nằm ngay trên đầu, mỗi lần gà cúi uống ở máng hở là gốc lông chạm nước. Búi lông dày giữ ẩm lâu, gió khó lùa vào tới da đầu. Ở vùng ôn đới, người nuôi lo chỏm ướt bị đóng băng; ở Việt Nam, nhất là mùa nồm miền Bắc, rủi ro thật là gốc lông ẩm qua đêm, bết lại, da đầu ngứa và dễ mốc.

Có ba nguồn làm ướt chỏm hay gặp:

  • Máng uống hở, miệng rộng: gà phải nhúng cả đầu, mỗi lần uống chỏm lại ướt thêm.
  • Cám trộn ướt: cám dính vào râu và chỏm, vừa ẩm vừa có tinh bột, là chỗ nấm mốc dễ bám.
  • Tắm dội đầu rồi để gió quạt thẳng: lớp lông ngoài khô nhanh nên trông như đã khô, nhưng gốc lông sát da vẫn ẩm tới sáng.

Một điểm ít người để ý: các giống có chỏm thường có phần xương sọ nhô lên dưới chỏm. Vì vậy khi lau, khi bắt gà hay kiểm tra chỏm, chỉ dùng tay nhẹ, không gõ, không ấn mạnh lên đỉnh đầu. Nếu chỏm đã bết mốc, đọc thêm bài gà cảnh nấm da, mốc lông mùa mưa để phân biệt mức nào tự chăm được.

Nên bố trí máng uống, máng ăn và cầu đậu cho Houdan thế nào?

Nguyên tắc chung: gà uống và ăn được mà đầu không phải chạm nước hay cám ướt, và đi lại không phải dụi chỏm vào song lồng.

  • Máng uống: ưu tiên máng núm (núm nhỏ giọt) hoặc máng miệng hẹp, đặt sao cho gà ngẩng nhẹ mới tới. Lần đầu đổi sang máng núm, giữ thêm máng cũ 2 đến 3 ngày tới khi chắc gà đã tự uống được.
  • Máng ăn: nông, cho cám khô hoặc cám viên; không nhồi cám ướt. Rau xanh cho riêng, cắt ngắn.
  • Cầu đậu: thấp, gà bước một bước là lên, tấm gỗ bản phẳng thay cho sào tròn nhỏ để ngón thứ năm không trượt.
  • Không gian quanh đầu: lồng có song quá sát làm gà dụi chỏm khi quay người; khu quây rộng, thoáng tốt hơn lồng cao nhiều tầng. Cách chọn kích thước lồng có trong bài chọn lồng, chuồng gà cảnh trong nhà.
  • Nền: dăm bào hoặc trấu khô, thay ngay chỗ ướt quanh máng. Bóp thử một nắm: nắm lại thành cục là đã quá ẩm.

Gà Houdan nặng bao nhiêu và theo dõi cân thế nào cho đúng?

Bộ chuẩn giống của Hiệp hội Gia cầm Mỹ ghi khối lượng chuẩn là trống 8 pound, mái 6,5 pound. Đây là số tham khảo cho gà trưởng thành đạt chuẩn giống, không phải mục tiêu bắt buộc với mọi con nuôi ở Việt Nam, nhất là gà "kiểu Houdan" vốn thường nhỏ hơn.

Bảng dưới do Gà Võ tự quy đổi từ số chuẩn trên và tính ngưỡng theo dõi khi anh cân tại nhà (cùng giờ, trước bữa sáng, cùng một chiếc cân):

Chỉ sốTrốngMáiCách tính
Khối lượng chuẩn giống8 lb ≈ 3,63 kg6,5 lb ≈ 2,95 kg1 lb = 0,4536 kg
Dao động bình thường giữa hai lần cân±70 g±60 gkhoảng 2% thể trọng (thức ăn, nước, phân)
Giảm cần xem lại ngay≥180 g/7 ngày≥150 g/7 ngàykhoảng 5% thể trọng trong 1 tuần
Tăng quá nhanh ở gà đã trưởng thành≥180 g/7 ngày≥150 g/7 ngàythường là tích mỡ, không phải lớn khung

Cách đọc: một con mái cân 2,7 kg hôm nay, 2,66 kg hôm sau là dao động bình thường. Nếu sau 7 ngày còn 2,52 kg, tức giảm 180 g (khoảng 6,7%), anh cần xem lại: chỏm có che mắt khiến gà mổ trượt cám không, máng có quá cao không, có con khác giành máng không. Với Houdan, sụt cân hay bắt đầu từ chuyện "không thấy cám" chứ không phải thiếu thức ăn. Cách cân chính xác có trong bài cân gà tre cảnh tại nhà.

Khi nào bảng này không đúng: gà dưới 6 tháng tuổi đang lớn (tăng nhanh là bình thường), mái đang đẻ hoặc đang ấp (cân dao động theo chu kỳ), gà Houdan dòng nhỏ (bantam) hoặc gà lai nhỏ con. Với những con này, so với chính nó tuần trước, đừng so với số chuẩn giống.

Lịch 14 ngày chăm chỏm và bàn chân cho Houdan mới về gồm những bước nào?

Hai tuần đầu là lúc dễ phát hiện máng sai, nền sai trước khi thành tổn thương. Làm theo 8 bước:

  1. Ngày 0: chụp chỏm nhìn thẳng và nhìn nghiêng, chụp hai bàn chân xòe, đếm ngón, cân lần đầu.
  2. Ngày 0: quan sát lúc gà mổ cám: mổ trúng hay hay mổ trượt, có lắc đầu liên tục không. Mổ trượt nhiều là dấu hiệu chỏm đang che tầm nhìn.
  3. Ngày 0–1: thay máng uống hở bằng máng núm hoặc miệng hẹp, đặt cầu thấp bản phẳng, rải nền khô.
  4. Ngày 1–3: chỉ quan sát từ ngoài, chưa bắt gà. Ghi ăn, uống, dạng phân. Gà ăn được, lên cầu, không dụi đầu liên tục là ổn.
  5. Ngày 4–7: mỗi sáng vạch nhẹ chỏm xem gốc lông: khô, không bết, da đầu không đỏ. Chỏm ẩm thì lau bằng khăn khô mềm, để chỗ thoáng; không sấy nóng sát đầu.
  6. Ngày 4–7: nếu chỏm phủ kín mắt, chỉ làm gọn phần lông ngay trước mắt và nhờ người có kinh nghiệm hướng dẫn; không tự cắt sát mắt, không nhổ lông.
  7. Ngày 8–10: soi ngón thứ năm và kẽ ngón: không sưng, không nóng hơn ngón khác, da không nứt. Cân lại cùng giờ, so với ngưỡng trong bảng ở trên.
  8. Ngày 11–14: nếu chỏm vẫn hay ướt, kiểm lại máng và nguồn ẩm (mái dột, ban công hắt mưa, quạt hơi nước). Sửa nguồn ẩm trước, đừng tăng số lần lau.

Lịch này không dành cho gà đang chảy nước mũi, sưng mặt, bỏ ăn quá một buổi hoặc chỏm có mảng da đỏ ướt. Đó là lúc dừng làm đẹp và hỏi thú y.

Bàn chân trụi lông màu trắng hồng của gà Houdan, ngón thứ năm tách rời hướng lên trên ngón sau, đứng trên nền dăm bào khô

Những sai lầm nào hay gặp khi nuôi gà Houdan làm cảnh?

  • Tắm dội cả đầu rồi để quạt thổi thẳng. Lông ngoài khô, gốc lông còn ẩm qua đêm, sáng ra chỏm bết, gà ngứa và dụi đầu tới gãy lông.
  • Dùng máng uống hở như gà tre. Mỗi lần uống là một lần làm ướt chỏm và râu; mùa nồm gần như chỏm không bao giờ khô hẳn.
  • Nhốt chung với giống nhanh nhẹn, hay giành máng. Chỏm làm Houdan nhìn kém phía trên và hai bên; con hiền bị mổ vào chỏm, vào da đầu trước khi chủ kịp thấy.
  • Cố cho tăng cân theo số chuẩn nước ngoài. Cho dư năng lượng không làm khung to ra, chỉ làm gà mập, đi lại nặng nề, thân mất dáng chữ nhật.
  • Khẳng định gà bốn ngón là Houdan thuần. Chăm vẫn được, nhưng gọi đúng là "kiểu Houdan" để khỏi sai khi nhân giống hay trao đổi.

Khi nào cần hỏi thú y?

Hãy liên hệ thú y khi gặp một trong các dấu hiệu sau:

  • Da đầu dưới chỏm đỏ, ướt, có mùi lạ hoặc rỉ dịch.
  • Một bên mắt sưng, chảy nước, gà nhắm một mắt kéo dài.
  • Chảy nước mũi, thở có tiếng kèm ủ rũ.
  • Ngón thứ năm hoặc gan bàn chân sưng nóng, gà không chống được chân.
  • Ăn giảm rõ quá một ngày kèm xù lông, đứng một chỗ.

Không tự bôi chất không rõ nguồn gốc lên da đầu, không tự nắn ngón.

Gà Houdan nên ăn gì để khỏe, lông chỏm đẹp?

Nền tảng vẫn là cám hoặc khẩu phần cân đối đúng tuổi, nước sạch và rau xanh, cho khô ráo để không dính chỏm và râu. Khi gà đã ăn uống ổn định, anh có thể cân nhắc trộn Cốm Tổng Hợp Protein Gà Võ vào cám khô theo liều trên nhãn để bổ sung đạm và khoáng cho thể trạng, bộ lông. Cốm là thức ăn bổ sung, không phải thuốc, không thay khẩu phần nền hay việc khám thú y, và không làm chỏm đã bị mổ mọc lại nhanh hơn.

Muốn xem cách chăm gà cảnh tổng quát, anh đọc bài trụ cột cách nuôi gà cảnh, gà tre kiểng khỏe đẹp; mới bắt đầu chọn giống thì xem chọn giống gà cảnh cho người mới. Cần Anh Võ xem giúp con gà có đúng dáng Houdan không, anh chụp chỏm nhìn nghiêng và hai bàn chân xòe gửi qua Zalo 098 438 69 98.

✅ Giao hàng toàn quốc · Kiểm tra hàng khi nhận (COD) · Tư vấn miễn phí

Câu hỏi thường gặp

Gà Houdan có phải gà Ba Lan không?
Không. Cả hai đều có chỏm, nhưng gà Ba Lan thường bốn ngón và chỏm to hơn, còn Houdan có năm ngón, có râu và má lông. Đọc đủ chỏm, râu, số ngón và lông chân trước khi kết luận.

Có nên cắt chỏm cho gà Houdan nuôi trong nhà không?
Không nên cắt cả chỏm. Nếu chỏm phủ kín mắt, chỉ làm gọn phần lông ngay trước mắt và nhờ người có kinh nghiệm hướng dẫn. Không đưa kéo sát mắt, không nhổ lông, vì lông đang mọc có thể bị tổn thương.

Ngón thứ năm của gà Houdan bị cong có sao không?
Chuẩn giống muốn ngón thứ năm tách rời và hướng lên. Ngón hơi cong mà gà vẫn đi đứng bình thường thì theo dõi thêm; ngón sưng, nóng, nứt da hoặc gà không chống được chân thì hỏi thú y, đừng tự nắn.

Gà Houdan đẻ trứng màu gì?
Gà Houdan đẻ trứng vỏ trắng. Đây là một điểm giúp phân biệt với Faverolles vốn thường đẻ trứng nâu nhạt.

Cốm Tổng Hợp Protein có giúp chỏm luôn khô không?
Không. Chỏm khô nhờ máng uống đúng, nền khô và chỗ ở thoáng. Cốm chỉ bổ sung đạm và khoáng sau khẩu phần nền, không thay nước sạch và không thay khám thú y khi da đầu ướt hay ngón sưng.

Bước tiếp theo cho đàn gà nhà mình

Đọc xong vẫn chưa chắc gà đang bị gì?

Mỗi đàn mỗi khác. Chọn đúng tình trạng — Gà Võ chỉ ngay sản phẩm, combo và cách xử lý phù hợp.

Hoặc nhắn Zalo 098 438 69 98 — Gà Võ tư vấn miễn phí.

Bài viết liên quan

Xem thêm bài trong mục Chăm Sóc Gà Cảnh & Gà Tre Kiểng →

phone Zalo mess