Đọc nhãn bao cám cho gà: nhìn chỉ số gì để chọn đúng loại

Muốn chọn đúng bao cám, chỉ cần đọc ba thứ theo đúng thứ tự: dòng ghi giai đoạn sử dụng (gà con – gà giò – gà đẻ), tỷ lệ đạm thô, rồi ngày sản xuất và hạn dùng. Ba thông tin này nằm ngay mặt trước và mặt sau bao, quyết định phần lớn chuyện đàn gà có lớn đều hay không. Các chỉ số còn lại – năng lượng, xơ thô, canxi, ẩm độ – là phần đọc thêm để so hai bao cùng loại xem bao nào đáng tiền hơn.

Bài này chỉ nói về cách đọc con số in trên bao. Việc chọn và bảo quản cám sau khi mua về (kê kho, chống ẩm, nhận biết cám hỏng) đã có bài riêng; còn cho gà ăn gì theo từng giai đoạn là câu chuyện khẩu phần tổng thể, khác với chuyện đứng ở cửa hàng chọn bao nào.

Nhãn bao cám gồm những phần nào

Một bao cám hợp quy ở Việt Nam bắt buộc in đủ các mục sau, thường chia hai khu vực:

• Mặt trước: tên thương mại, mã số sản phẩm, đối tượng vật nuôi và giai đoạn dùng, khối lượng tịnh.
• Mặt sau hoặc tem phụ: bảng chỉ tiêu chất lượng (đạm thô, xơ thô, béo thô, ẩm độ, canxi, photpho, năng lượng trao đổi), thành phần nguyên liệu, hướng dẫn sử dụng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, số lô, tên và địa chỉ cơ sở sản xuất.

Bao nào thiếu ngày sản xuất, hạn dùng hoặc số lô thì bỏ qua, không cần cân nhắc thêm. Đó là ba mục dùng để truy ngược khi đàn có vấn đề, thiếu là mất đường lui.

Sáu chỉ số dinh dưỡng và ý nghĩa thực tế

Mẹo so hai bao cùng giá: xem cặp đạm thô cao hơn – xơ thô thấp hơn. Bao có đạm 18% xơ 5% thực chất đáng tiền hơn bao đạm 18% xơ 8%, dù mặt trước in giống nhau.

Đạm thô bao nhiêu là hợp theo từng giai đoạn

Đây là khoảng tham khảo phổ biến cho gà nuôi thả vườn và gà nòi nuôi chuồng kết hợp thả. Nếu đàn còn được cho ăn thêm thóc, ngô, rau và mồi tươi thì mức đạm thực tế cả khẩu phần sẽ thấp hơn con số in trên bao – vì thóc ngô kéo đạm xuống. Đàn gà con đang lớn nhanh mà khẩu phần bị pha loãng nhiều thóc là lý do thường gặp khiến gà con 1–2 tháng chậm lớn dù ăn nhiều.

Cám gà thịt, gà đẻ, gà con khác nhau chỗ nào

Ba loại này khác nhau ở ba điểm, không phải chỉ ở mức đạm:

• Cám gà con: đạm cao nhất, hạt nhỏ nhất, thường bổ sung thêm vi khoáng và vitamin nhóm B cho giai đoạn lớn nhanh.
• Cám gà thịt giai đoạn sau: năng lượng cao, đạm vừa, mục tiêu tăng trọng nhanh trong thời gian ngắn. Dùng dài ngày cho gà nòi nuôi thả dễ làm gà nặng mỡ, ì.
• Cám gà đẻ: canxi cao gấp nhiều lần hai loại trên. Cho gà tơ hoặc gà trống ăn kéo dài là gây gánh nặng cho thận, đây là nhầm lẫn tốn kém nhất trong ba kiểu nhầm.

Vì vậy dòng chữ nhỏ ghi giai đoạn sử dụng ở mặt trước bao đáng đọc trước cả bảng chỉ tiêu.

Dạng cám: bột, mảnh hay viên

Cùng một công thức nhưng dạng khác nhau thì mức hao hụt khác hẳn. Cám bột hợp gà con nhưng dễ bị vãi và bám ẩm; cám mảnh hợp gà giò; cám viên hợp gà lớn, ít rơi vãi nhất nhưng gà con chưa nuốt nổi. Chọn dạng theo cỡ mỏ của đàn chứ không theo thói quen.

Ngày sản xuất, hạn dùng và số lô — phần hay bị bỏ qua

Cám hỗn hợp thường có hạn dùng khá ngắn, phổ biến vài tháng kể từ ngày sản xuất, và ngắn hơn nữa với cám có béo cao. Ba việc nên làm ngay tại cửa hàng:

1. Tìm ngày sản xuất trước, tính xem bao đã nằm kho bao lâu. Bao mới ra lò trong vòng một tháng là tốt nhất.
2. Ước lượng đàn nhà mình ăn hết bao đó trong bao nhiêu ngày. Mua bao to hơn nhu cầu hai tháng là tự chuốc rủi ro ẩm mốc.
3. Chụp lại ảnh mặt bao có số lô và hạn dùng, lưu vào điện thoại. Khi đàn có biểu hiện bất thường sau khi đổi cám, đây là căn cứ đối chiếu — cùng cách xử lý như khi nghi gà ngộ độc thức ăn do cám nấm mốc.

Quy trình sáu bước đọc nhãn ngay tại cửa hàng

1. Đọc dòng đối tượng và giai đoạn ở mặt trước — đúng giai đoạn đàn mình mới xét tiếp.
2. Lật mặt sau, ghi lại đạm thô và xơ thô.
3. Xem canxi: nếu canxi cao bất thường mà bao không ghi "gà đẻ" thì hỏi lại người bán.
4. Kiểm ngày sản xuất, hạn dùng, số lô.
5. Nhìn tình trạng bao: mối chỉ còn nguyên, bao không rách, không có vết ẩm loang, không mùi chua hay mùi dầu cũ.
6. Bóp thử qua lớp bao: cám rời tay là được; cảm giác vón thành cục là bỏ.

Đổi sang cám mới thì đổi từ từ

Dù nhãn đẹp đến đâu, đổi cám đột ngột vẫn hay làm gà đi phân lỏng vài ngày. Cách an toàn là trộn dần trong 5–7 ngày: hai ngày đầu 25% cám mới, hai ngày giữa 50%, hai ngày sau 75%, rồi mới chuyển hẳn. Trong thời gian đó theo dõi lượng ăn và trạng thái phân buổi sáng để biết đàn có hợp cám mới không.

Sai lầm thường gặp khi chọn cám theo nhãn

• Chỉ nhìn mức đạm, bỏ qua xơ thô. Đạm cao đi kèm xơ cao nghĩa là công thức đã bị độn nhiều.
• Mua cám gà đẻ cho cả đàn cho tiện. Canxi cao không phù hợp với gà tơ và gà trống nuôi dài ngày.
• Chọn bao to vì rẻ hơn trên mỗi ký. Phần tiết kiệm thường mất hết vào phần cám hỏng ở đáy bao.
• Tin mặt trước, không lật mặt sau. Tên thương mại không bị ràng buộc như bảng chỉ tiêu chất lượng.
• Đổi cám trong lúc đàn đang yếu. Nên đợi đàn ổn định rồi mới đổi, tránh cộng dồn hai thay đổi một lúc.

Khi nào cần hỏi bác sĩ thú y

Việc đọc nhãn chỉ giúp chọn đúng loại, không thay được chẩn đoán. Nên hỏi thú y khi: đàn bỏ ăn hoàn toàn trên 24 giờ sau khi đổi cám; nhiều con cùng đi phân lỏng kéo dài quá 3 ngày dù đã quay lại cám cũ; gà có biểu hiện thần kinh hoặc gục nhanh sau bữa ăn; hoặc khi nghi bao cám có vấn đề mà đàn đã ăn nhiều ngày.

Câu hỏi thường gặp

Đạm thô trên bao có phải là đạm gà hấp thu được không?
Không hoàn toàn. Đạm thô là tổng lượng đạm trong công thức; phần gà thật sự hấp thu còn phụ thuộc nguồn đạm và tình trạng đường ruột. Vì vậy hai bao cùng ghi 18% vẫn có thể cho kết quả khác nhau.

Cám hết hạn vài ngày còn cho gà ăn được không?
Không nên. Hạn dùng của cám gắn với nguy cơ ôi dầu và nấm mốc, mà mốc thì không phải lúc nào cũng nhìn thấy bằng mắt. Bao đã quá hạn nên bỏ, không tiếc.

Có cần mua đúng loại cám ghi "gà nòi" không?
Không bắt buộc. Điều quan trọng là đúng giai đoạn và đúng khoảng đạm, còn chữ trên bao chỉ là cách đặt tên thương mại.

Trộn thóc với cám thì tính đạm thế nào?
Thóc và ngô có đạm thấp nên càng trộn nhiều thì đạm cả khẩu phần càng giảm so với con số in trên bao. Nếu trộn nhiều thóc cho gà đang lớn thì nên chọn bao có đạm ở mức cao của khoảng tham khảo.

Bao cám không có tem phụ tiếng Việt thì sao?
Nên tránh. Không có bảng chỉ tiêu và hạn dùng đọc được thì không có cách nào kiểm chứng, và cũng không truy ngược được khi đàn gặp vấn đề.

Đăng bởi Gà Võ