Nuôi Gà Nòi Với Cỏ Linh Lăng: Lợi Ích, Cách Cho Ăn, Cho Bao Nhiêu
-
Gà Võ
-
13/11/2026
-
116 Lượt xem
- Cỏ linh lăng là gì, có những dạng nào?
- Cỏ linh lăng có gì tốt cho gà nòi?
- Vì sao cỏ linh lăng không thay được cám?
- Bảng so sánh cỏ linh lăng với rau xanh và cám
- Cho gà nòi ăn cỏ linh lăng bao nhiêu là vừa?
- Cách cho gà ăn cỏ linh lăng đúng cách
- Có nên tự trồng cỏ linh lăng cho gà nòi?
- Khi nào nên ngừng hoặc giảm cỏ linh lăng?
- Sai lầm thường gặp khi cho gà ăn cỏ linh lăng
- Câu hỏi thường gặp
- Kết luận
Nhiều anh em nuôi gà nòi trồng thêm một luống cỏ linh lăng sau vườn, hoặc mua cỏ khô về trộn cám, vì nghe nói loại cỏ này "nhiều đạm như cám". Điều đó chỉ đúng một nửa. Bài này giải thích cỏ linh lăng thật sự có gì, vì sao không thay được cám, và cách đưa nó vào khẩu phần gà nòi cho đúng: cho gà ở tuổi nào, cho bao nhiêu, thái thế nào, và những trường hợp nên ngừng.
Bài chỉ nói riêng về cỏ linh lăng. Muốn so sánh nhiều loại rau lá quanh vườn (rau muống, rau lang, cải, rau sam…), anh em đọc thêm bài gà ăn rau gì tốt.
Cỏ linh lăng là gì, có những dạng nào?
Cỏ linh lăng (tên tiếng Anh alfalfa, tên khoa học Medicago sativa) là cây họ đậu, lá chét mọc thành cụm ba lá nhỏ, hoa màu tím. Ở nhiều nước đây là cỏ nuôi bò, ngựa, thỏ phổ biến nhất. Ở Việt Nam, người nuôi gà gặp cỏ linh lăng ở ba dạng:
- Cỏ tươi: tự trồng hoặc mua từ trại cỏ, cắt ngọn non mang vào cho gà.
- Cỏ khô dạng bó hoặc viên: thường bán làm thức ăn cho thỏ, bọ, chuột cảnh. Khô, nhẹ, giữ được lâu nhưng dễ ẩm mốc nếu bảo quản kém.
- Mầm linh lăng: hạt ngâm cho nảy mầm vài ngày, mềm và dễ ăn, hợp cho gà nhỏ nếu làm sạch sẽ.
Dạng nào cũng là thức ăn xanh bổ sung, không phải thuốc và không phải thức ăn chính.
Cỏ linh lăng có gì tốt cho gà nòi?
Theo cơ sở dữ liệu thức ăn chăn nuôi Feedipedia (INRAE, CIRAD, AFZ và FAO), cỏ linh lăng tươi có trung bình khoảng 20% đạm thô tính trên chất khô và khoảng 1,9% canxi tính trên chất khô, cao hơn hẳn phần lớn rau lá thông thường. Linh lăng còn giàu sắc tố nhóm carotenoid, là lý do các nhà làm thức ăn chăn nuôi dùng bột linh lăng để làm lòng đỏ trứng và da gà vàng đậm hơn.
Với gà nòi nuôi thả hoặc nuôi nhốt có sân, một ít cỏ linh lăng mỗi ngày mang lại mấy lợi ích thấy được:
- Gà ăn ngon, đỡ buồn chán: gà nhốt lâu có thứ để mổ, bớt mổ lông nhau.
- Thêm vitamin và khoáng tự nhiên, nhất là vào mùa khô hoặc mùa lạnh khi vườn ít cỏ non.
- Lòng đỏ trứng của gà mái đậm màu hơn, chân và da vàng tươi hơn.
- Thêm chút chất xơ giúp phân khuôn hơn khi gà ăn cám quá mịn.
Vì sao cỏ linh lăng không thay được cám?
Con số "20% đạm" là tính trên phần chất khô. Cũng theo Feedipedia, cỏ linh lăng tươi chỉ có khoảng 20% chất khô, còn lại khoảng 80% là nước. Tính trên cỏ tươi gà thật sự ăn vào, mỗi 100 g cỏ chỉ còn khoảng 4 g đạm, ít hơn nhiều so với 100 g cám gà. Diều gà nhỏ, một con gà no bụng rau sẽ không còn chỗ cho cám.
Thêm hai điểm nữa khiến linh lăng chỉ nên là món phụ:
- Nhiều xơ: xơ thô trung bình khoảng 27% chất khô. Gà tiêu hóa xơ kém hơn bò, thỏ rất nhiều; ăn nhiều thì phân nhiều, gà chậm lớn.
- Có saponin: Feedipedia ghi nhận saponin trong linh lăng làm gia cầm giảm ăn và giảm đẻ khi dùng nhiều, vì vậy trong thức ăn công nghiệp bột linh lăng chỉ được dùng ở mức thấp.
Kết luận thực tế: cám (hoặc thóc, ngô trộn thêm nguồn đạm theo đúng tuổi) vẫn là bữa chính; cỏ linh lăng là phần thêm cho đủ vị, đủ vitamin. Muốn biết cám của mình đã đủ đạm chưa, xem bài đọc nhãn bao cám cho gà.
Bảng so sánh cỏ linh lăng với rau xanh và cám
| Thức ăn | Vai trò trong khẩu phần | Điểm mạnh | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Cám gà đúng tuổi | Bữa chính | Đủ năng lượng, đạm, khoáng theo công thức | Phải chọn đúng loại theo tuổi, bảo quản khô |
| Cỏ linh lăng tươi | Món phụ | Đạm và canxi cao hơn rau thường, nhiều sắc tố | Khoảng 80% nước, nhiều xơ, có saponin; thân già dai |
| Rau muống, rau lang, cải | Món phụ | Dễ kiếm, mềm, gà thích ăn | Ít đạm; rau ngoài chợ có thể còn thuốc bảo vệ thực vật |
| Cỏ linh lăng khô, dạng viên | Món phụ, trộn ít vào cám | Giữ lâu, tiện khi vườn hết cỏ | Dễ mốc nếu ẩm; viên to phải ngâm, bóp vụn |
Cho gà nòi ăn cỏ linh lăng bao nhiêu là vừa?
Chưa có tài liệu chính thức nào đưa con số cố định cho gà nòi nuôi thả. Cách an toàn mà nhiều người nuôi áp dụng là đo bằng thời gian gà ăn hết, không đo bằng cân:
- Gà trưởng thành: mỗi con khoảng một nắm nhỏ cỏ đã thái, cho sau bữa cám sáng hoặc giữa buổi. Lượng vừa là gà ăn hết trong 15–20 phút. Cỏ còn thừa nhiều, héo trên khay là đang cho quá tay.
- Gà dò, gà hậu bị: nửa đến một nắm nhỏ mỗi con, lá non nhiều hơn thân.
- Gà con dưới 3 tuần: chỉ một nhúm lá non hoặc mầm, thái thật nhỏ, rải lên cám vài lần mỗi tuần cho quen. Gà con cần cám gà con đủ đạm để lớn, không cần nhiều rau.
- Gà mái đang đẻ: cho đều mỗi ngày một ít để lòng đỏ đậm màu, nhưng không tăng lượng vì gà mái no rau sẽ ăn ít cám, dễ tụt đẻ.
Mỗi lần thay đổi, chỉ tăng dần trong 4–5 ngày và theo dõi phân. Phân nát, nhiều nước, có lẫn sợi cỏ chưa tiêu là dấu hiệu nên giảm lại.
Cách cho gà ăn cỏ linh lăng đúng cách
Nhiều trường hợp gà ăn cỏ bị tắc diều không phải do cỏ xấu mà do cho ăn sai cách. Làm theo 6 bước:
- Cắt đúng lứa: lấy ngọn non trước khi ra hoa rộ, lá nhiều, thân còn mềm. Thân già xơ dai, gà nuốt khó.
- Rửa sạch, để ráo: bỏ lá úa, lá dính bùn đất. Cỏ mua ngoài nên ngâm và rửa kỹ.
- Thái nhỏ 1–2 cm: đây là bước quan trọng nhất. Sợi cỏ dài dễ cuộn lại trong diều, gây tắc diều do thức ăn thô.
- Cho sau bữa cám, không cho lúc gà đang đói để gà không nuốt vội cả nắm.
- Rải trên mẹt hoặc khay sạch, không ném xuống nền ẩm; dọn phần thừa trong ngày.
- Luôn có nước sạch và sỏi nhỏ hoặc cát sạch trong sân để mề nghiền thức ăn xơ tốt hơn.
Với cỏ khô hoặc dạng viên: ngâm nước sạch 10–15 phút cho mềm, bóp vụn, trộn vào cám ẩm một lượng nhỏ, cho ăn hết trong bữa. Ngửi thấy mùi mốc, thấy đốm trắng, xanh trên bó cỏ thì bỏ, không tiếc. Nấm mốc trong thức ăn gây hại gan và đường ruột gà, xem thêm bài gà ngộ độc thức ăn, cám nấm mốc.
Với mầm linh lăng: ngâm hạt, ủ trong 3–5 ngày, rửa nước sạch mỗi ngày. Mầm có mùi chua, nhớt là đã hỏng, phải bỏ.
Có nên tự trồng cỏ linh lăng cho gà nòi?
Nếu có đất trống, một luống nhỏ đủ cho đàn vài chục con cắt dần. Cỏ linh lăng ưa đất cao, thoát nước, đủ nắng; mùa mưa đất úng dễ thối gốc. Vài lưu ý khi trồng cho gà:
- Không thả gà thẳng vào luống: gà cào bới làm hỏng gốc rất nhanh. Nên cắt mang vào, hoặc quây lưới thả luân phiên từng ô trong thời gian ngắn.
- Không phun thuốc trừ sâu, thuốc cỏ lên luống dành cho gà. Nếu bắt buộc phải xử lý sâu, để đủ thời gian cách ly ghi trên nhãn thuốc trước khi cắt.
- Không tưới phân tươi lên lá sắp cắt, tránh mang mầm bệnh đường ruột vào đàn.
Không có đất thì mua cỏ khô làm phương án dự phòng, hoặc thay bằng các loại rau lá sẵn có. Gà nòi không cần đúng cỏ linh lăng mới khỏe; quan trọng là có một phần rau xanh sạch đều đặn và khẩu phần chính đủ chất như hướng dẫn trong bài thức ăn tự nhiên cho gà nòi.
Khi nào nên ngừng hoặc giảm cỏ linh lăng?
- Gà đang đi phân lỏng, phân sống: ngừng rau xanh vài ngày, chỉ cho cám dễ tiêu và nước sạch.
- Gà có diều căng, sờ thấy nhão hoặc cứng như cục bông vào buổi sáng: ngừng cỏ, kiểm tra diều.
- Gà đang ốm, bỏ ăn: ưu tiên thức ăn mềm, giàu năng lượng; rau để sau khi gà ăn lại.
- Gà mái giảm đẻ sau khi bạn tăng lượng cỏ: giảm cỏ về mức cũ, xem gà có ăn đủ cám không.
- Cỏ có mùi lạ, mốc, héo úng, hoặc vừa phun thuốc: bỏ cả mẻ.
Sai lầm thường gặp khi cho gà ăn cỏ linh lăng
- Cho thay cám để tiết kiệm vì nghĩ cỏ nhiều đạm. Gà nòi ăn no cỏ sẽ gầy, chậm lớn, lông xơ.
- Ném cả cây dài cho gà tự mổ. Gà nuốt sợi dài là nguyên nhân hay gặp của tắc diều.
- Cho gà con ăn nhiều rau ngay tuần đầu. Gà con cần cám gà con; rau chỉ là một nhúm để quen.
- Dùng cỏ khô đã ẩm mốc vì tiếc.
- Đổi đột ngột từ không có rau sang cho nhiều rau mỗi ngày, gà dễ rối loạn tiêu hóa.
Câu hỏi thường gặp
Gà nòi ăn cỏ linh lăng có tốt không?
Tốt, nếu cho đúng lượng. Cỏ linh lăng giàu đạm, canxi và sắc tố hơn phần lớn rau lá, giúp gà ăn ngon và lòng đỏ trứng đậm màu. Nhưng cỏ tươi khoảng 80% là nước và nhiều xơ, nên chỉ là món phụ sau bữa cám, không thay được cám.
Mỗi ngày cho gà ăn bao nhiêu cỏ linh lăng?
Với gà trưởng thành, mỗi con khoảng một nắm nhỏ cỏ đã thái, lượng gà ăn hết trong 15 đến 20 phút. Gà dò cho nửa đến một nắm, gà con dưới 3 tuần chỉ một nhúm lá non. Tăng dần trong 4 đến 5 ngày và giảm lại nếu phân nát, nhiều nước.
Gà con ăn cỏ linh lăng được không?
Được, nhưng rất ít. Gà con dưới 3 tuần chỉ nên ăn một nhúm lá non hoặc mầm linh lăng thái thật nhỏ, rải lên cám vài lần mỗi tuần cho quen. Gà con cần cám gà con đủ đạm để lớn; ăn nhiều rau sẽ no bụng mà thiếu chất.
Cỏ linh lăng khô hoặc dạng viên cho gà ăn thế nào?
Ngâm nước sạch 10 đến 15 phút cho mềm, bóp vụn rồi trộn một lượng nhỏ vào cám ẩm, cho gà ăn hết trong bữa. Bó cỏ có mùi mốc, có đốm trắng hoặc xanh thì bỏ, vì nấm mốc gây hại gan và đường ruột gà.
Có nên thả gà vào ruộng cỏ linh lăng?
Không nên thả thẳng và lâu. Gà cào bới làm hỏng gốc cỏ rất nhanh. Tốt nhất là cắt ngọn non mang vào thái nhỏ cho gà ăn, hoặc quây lưới thả luân phiên từng ô trong thời gian ngắn, và không phun thuốc trừ sâu lên luống dành cho gà.
Kết luận
Cỏ linh lăng là một trong những loại rau xanh giàu dinh dưỡng nhất anh em có thể cho gà nòi ăn: nhiều đạm, canxi và sắc tố hơn rau thường, gà thích ăn. Nhưng cỏ tươi phần lớn là nước và nhiều xơ, nên chỉ làm món phụ: thái nhỏ 1–2 cm, cho sau bữa cám, lượng gà ăn hết trong 15–20 phút, tăng giảm theo phân của gà. Phần đạm chính vẫn phải đến từ cám đúng tuổi; khi đàn đang cần lên cân, phục hồi sau thay lông hoặc vào đẻ, có thể dùng thêm sản phẩm dinh dưỡng bổ sung đạm, vitamin, khoáng. Cần tư vấn khẩu phần cho đàn của mình, anh em nhắn Zalo cho Gà Võ để được hỏi đáp miễn phí.
Đọc xong vẫn chưa chắc gà đang bị gì?
Mỗi đàn mỗi khác. Chọn đúng tình trạng — Gà Võ chỉ ngay sản phẩm, combo và cách xử lý phù hợp.
Tham gia nhóm Zalo — hỏi đáp miễn phí
Cùng em Võ và anh em nuôi gà nòi – gà cảnh chia sẻ mẹo chăm, phòng & chữa bệnh mỗi ngày.
💬 Vào nhóm Zalo miễn phí →Mua đủ 1 triệu — giảm 15% mọi đơn về sau
Nuôi gà mua thuốc đều thì nên biết: Gà Võ có chương trình khách thân thiết, giới thiệu bạn bè nhận thưởng, và làm đại lý nhập giá gốc.
🤝 Xem chương trình hợp tác →