Nuôi Gà Mùa Lạnh: Chuồng, Thức Ăn, Giữ Ấm Và Phòng Bệnh
-
Gà Võ
-
06/11/2026
-
117 Lượt xem
- Nuôi gà mùa lạnh cần làm gì trước tiên?
- Gà chịu lạnh được bao nhiêu độ?
- Chuồng gà mùa đông chắn gió thế nào mà vẫn thoáng?
- Giữ nền chuồng khô trong mùa lạnh bằng cách nào?
- Có cần sưởi ấm cho gà mùa lạnh không?
- Gà mùa lạnh ăn gì, uống nước thế nào?
- Mùa lạnh gà hay mắc bệnh gì?
- Trước đợt gió mùa và trong ngày rét cần làm gì?
- Sai lầm thường gặp khi nuôi gà mùa đông
- Khi nào cần gọi thú y?
- Câu hỏi thường gặp
- Kết luận
Mỗi đợt gió mùa về, nhiều anh em lo gà rét nên quây kín chuồng rồi treo thêm đèn. Vài hôm sau, gà lại khò khè, nền ẩm, mái đọng nước. Cái làm gà yếu đi trong mùa đông thường là gió lùa và độ ẩm, chứ không riêng con số trên nhiệt kế. Bài này là trang tổng cho cả mùa lạnh: ngưỡng rét nào làm việc gì, chắn chuồng ra sao, ai cần sưởi, cho ăn uống thế nào, bệnh hay gặp và lịch từng ngày. Các bệnh cụ thể đều có bài riêng, em dẫn link đúng chỗ để anh mở khi cần.

Nuôi gà mùa lạnh cần làm gì trước tiên?
Cứ làm theo đúng thứ tự này, vì việc sau chỉ có tác dụng khi việc trước đã xong:
- Chắn gió lùa ở tầm thân gà. Đây là việc rẻ nhất mà hiệu quả nhất.
- Giữ nền và độn chuồng khô. Lông ướt, chân ướt thì gà mất nhiệt rất nhanh.
- Cho gà no bữa chiều và uống đủ nước. Thức ăn là nguồn tạo nhiệt của chính con gà trong đêm dài.
- Sưởi cho đúng nhóm cần sưởi. Không sưởi đại trà cả chuồng gà lớn.
- Soi đàn mỗi sáng. Mùa lạnh bệnh hô hấp lan nhanh, bắt sớm một ngày là đỡ rất nhiều.
Muốn xem cách nuôi gà nòi tổng quát theo từng điều kiện thời tiết, anh đọc thêm kỹ thuật nuôi gà nòi theo điều kiện chuồng trại. Còn bài này chỉ tập trung vào mùa đông.
Gà chịu lạnh được bao nhiêu độ?
Gà trưởng thành khỏe, lông đủ thường thoải mái ở khoảng 18–24°C và vẫn chịu được rét sâu hơn nếu khô và không có gió. Riêng gà nòi cần để ý hơn: lông thưa, ôm sát, cổ và đùi lộ da đỏ, nên gặp gió lùa sẽ mất nhiệt nhanh hơn gà ta lông dày. Bản tin thời tiết thường gọi rét đậm khi nhiệt độ trung bình ngày khoảng 15°C trở xuống, rét hại khi khoảng 13°C trở xuống. Bảng dưới là mốc tham khảo cho gà lớn, đo ở tầm lưng gà lúc sáng sớm, không đo ngoài sân.
| Nhiệt độ tại chuồng | Mức độ | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Khoảng 18–24°C | Dễ chịu | Giữ nếp bình thường, kiểm tấm chắn và độn chuồng trước mùa rét |
| Dưới khoảng 18°C, có gió mùa | Bắt đầu lạnh | Chắn gió hướng chính, dày độn khô, cho ăn sớm và no bữa chiều |
| Khoảng 13–15°C | Rét đậm | Thả gà muộn khi có nắng, không để gà dầm mưa, tăng phần năng lượng bữa chiều |
| Dưới khoảng 13°C | Rét hại | Giữ gà trong chuồng, cấp nhiệt cho nhóm yếu, soi đàn sáng và chiều |
Số trên nhiệt kế chỉ là một nửa. Cùng 15°C, chuồng kín gió và nền khô thì gà vẫn đi lại, ăn tốt; chuồng hở gió và nền ướt thì gà đứng co một chỗ. Gà con là nhóm khác hẳn, xem riêng nhiệt độ úm gà con theo tuần tuổi.
Chuồng gà mùa đông chắn gió thế nào mà vẫn thoáng?
Nguyên tắc dễ nhớ: kín phần thấp, hở phần cao. Gió lùa làm hại gà là luồng gió chạy ngang ở tầm thân. Còn khí ẩm và mùi khai từ nền bốc lên thì cần một lối thoát ở sát mái. Bịt kín cả bốn phía sẽ giữ lại toàn bộ hơi ẩm, chuồng ấm lên chút ít nhưng không khí xấu đi.
- Chắn hướng gió chính trước. Miền Bắc gió mùa thường vào từ hướng đông bắc, nên che kín mặt đó bằng bạt, phên tre hoặc bao tải từ nền lên quá lưng gà.
- Chừa khe thoáng dưới mái. Để một khe nhỏ phía cao, ở phía khuất gió, cho hơi ẩm thoát ra.
- Kiểm tra bằng tay ở tầm gà. Ngồi thấp xuống ngang lưng gà, đưa mu bàn tay ướt quanh chuồng, hoặc cầm một nén nhang xem khói bay. Chỗ nào khói bị thổi ngang là còn gió lùa.
- Ngửi mùi sáng sớm. Mở cửa thấy khai, cay mắt nghĩa là chuồng đang bí. Hướng dẫn của Đại học bang Mississippi (Mỹ) đặt mục tiêu amoniac từ 20 ppm trở xuống; trang trại nhỏ không có máy đo thì lấy mũi và mắt mình làm thước.
Nếu sáng ra thấy mái ướt, giọt nước nhỏ xuống nền, đó là hơi ẩm ngưng lại do chuồng kín quá. Cách chỉnh khe gió em đã viết ở bài chuồng gà đọng sương ban đêm. Nếu chuồng làm mới hoặc đang sửa lại, xem thêm cách làm chuồng chống ẩm, giữ nền khô.
Giữ nền chuồng khô trong mùa lạnh bằng cách nào?
Mùa lạnh nền chuồng lâu khô vì ít nắng, chuồng lại che nhiều hơn. Độn ẩm dễ đóng bánh, sinh khí khai và làm chân gà lạnh suốt đêm. Mấy việc nên làm đều đặn:
- Dày độn khoảng 10–15 cm bằng trấu hoặc mùn cưa khô (mốc tham khảo). Bổ sung lớp khô phía trên, chỗ nào ướt thì xúc bỏ.
- Thử bằng tay: nắm một nắm độn rồi thả ra. Rơi tơi là ổn, dính thành cục là ẩm rồi.
- Dời máng nước ra xa ổ ngủ, kê cao ngang lưng gà để hạn chế đổ. Nền quanh máng thường ướt đầu tiên, xem cách xử lý ở bài máng nước làm ướt nền chuồng.
- Không phun rửa chuồng trong ngày rét. Việc vệ sinh ướt nên để ngày có nắng hanh.
- Dùng sào đậu to bản cách nền một khoảng vừa phải, để gà ngủ không nằm trên nền ẩm và lông bụng che được ngón chân.
Với nền đã ẩm và có mùi, anh làm theo bài xử lý nền chuồng gà ẩm, mò mạt, mùi hôi. Men Vi Sinh rắc nền giúp giảm mùi và giữ nền dễ chịu hơn theo đúng hướng dẫn trên bao bì, nhưng không thay được việc thay độn ướt và mở khe thoáng.

Có cần sưởi ấm cho gà mùa lạnh không?
Gà lớn khỏe mạnh trong chuồng kín gió, nền khô thường không cần sưởi, trừ những đêm rét hại kéo dài. Sưởi mạnh rồi tắt đột ngột, hay để gà ra vào giữa chỗ nóng và chỗ lạnh, còn dễ làm gà sốc nhiệt hơn. Nhóm dưới đây mới cần ưu tiên:
| Nhóm gà | Có cần sưởi? | Lưu ý |
|---|---|---|
| Gà con đang úm | Bắt buộc | Tuần đầu khoảng 33–35°C, sau đó giảm dần 2–3°C mỗi tuần; nhìn cách gà nằm để chỉnh đèn |
| Gà choai vừa cai úm | Những đêm rét | Cai đèn từ từ, không bỏ hẳn đúng lúc gió mùa về |
| Gà đang ốm, mới ốm dậy | Nên có | Tách ô riêng kín gió, giữ ấm vừa phải và gần nước uống |
| Gà đang thay lông, gà già | Khi rét đậm | Lớp lông giữ ấm mỏng, cần chỗ ngủ kín gió và ăn đủ |
| Gà trưởng thành khỏe | Thường không | Ưu tiên chắn gió, độn khô, no bữa chiều |
An toàn khi sưởi là chuyện lớn. Treo đèn bằng dây chắc, không chỉ bằng dây điện, cách xa bạt, rơm và trấu; có lưới chắn để gà không chạm vào. Không đốt than, củi trong chuồng che kín vì khí CO không mùi có thể làm cả đàn và người ngộ độc. Dùng đèn sưởi vừa đủ một góc để gà tự chọn chỗ, không làm nóng cả chuồng. Gà con tụ đống dưới đèn là còn lạnh, tản xa đèn là nóng quá.

Gà mùa lạnh ăn gì, uống nước thế nào?
Trời lạnh gà ăn nhiều hơn để tạo nhiệt, điều này tài liệu kỹ thuật của hãng giống Hendrix Genetics cũng ghi rõ. Vì vậy mùa đông nên giữ khẩu phần đủ và đều, đừng để gà đói qua đêm.
- Bữa chiều no hơn một chút: cho ăn trước khi trời tối 1–2 giờ, ưu tiên thóc, ngô là nguồn năng lượng tốt. Sau bữa, gà có sẵn năng lượng để giữ ấm trong đêm.
- Giữ đủ đạm và rau xanh: tăng ngô thóc không có nghĩa bỏ đạm. Gà đang thay lông càng cần đạm để mọc lông. Rau thái nhỏ cho ăn lúc khô ráo, không để qua đêm trong máng.
- Nước sạch, không buốt: thay nước buổi sáng, trời rét có thể pha nước ấm nhẹ. Gà uống ít thì cũng ăn ít, nên đừng để máng cạn hay nước quá lạnh cả ngày.
- Đổi khẩu phần từ từ: thêm bớt trong vài ngày, không đổi đột ngột để tránh rối loạn tiêu hóa.
Muốn thêm nguyên liệu tự nhiên, xem bài cho gà ăn tỏi đúng cách. Bên cạnh khẩu phần nền, Cốm Tổng Hợp Protein bổ sung đạm và khoáng, Men Sống Cao Tỏi hỗ trợ đường ruột, dùng liều theo nhãn. Đây là thức ăn bổ sung, không phải thuốc, không thay được chuồng kín gió và khẩu phần đủ.
Mùa lạnh gà hay mắc bệnh gì?
Bảng dưới gom các tình huống hay gặp trong mùa đông và dẫn tới bài xử lý chi tiết. Anh đọc từ cột dấu hiệu, vì một triệu chứng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau.
| Dấu hiệu | Hay gặp khi | Đọc bài chi tiết |
|---|---|---|
| Đang khỏe bỗng co quắp, đứng không vững | Gió lạnh ập đến đột ngột | Gà trúng gió, sốc lạnh đột ngột |
| Rũ, run, xù lông, bỏ ăn sau khi bị ướt | Dầm mưa, nền ẩm kéo dài | Gà nhiễm lạnh |
| Khò khè, có đờm, kêu về đêm | Chuồng bí, trở trời | Gà khò khè có đờm |
| Sưng phù đầu, chảy nước mũi, mặt sưng | Đàn đông, thông khí kém | Gà sưng phù đầu mặt, sổ mũi |
| Gà con thở khò khè, hay tụ đống | Quây úm lạnh hoặc ẩm | Gà con bị khò khè |
| Gà con đi phân lỏng, bết hậu môn | Lạnh, nền úm ẩm | Gà con tiêu chảy mùa lạnh |
Lưu ý một điều: gà xù lông không phải lúc nào cũng vì lạnh. Gà xù lông nhưng khi có nắng hoặc ấm lên vẫn đi lại, vẫn ăn thì nhiều khả năng do rét. Gà xù lông cả ngày, tách đàn, bỏ ăn dù đã ấm thì phải nghĩ tới bệnh, nên tách ra soi kỹ. Để không bị muộn, tập thói quen soi mắt, mũi, mào gà mỗi sáng.
Trước đợt gió mùa và trong ngày rét cần làm gì?
Trước khi gió mùa về 1–2 ngày:
- Đi một vòng quanh chuồng, vá chỗ hở ở tầm thân gà, buộc chặt bạt.
- Bổ sung độn khô, chuẩn bị sẵn một ít trấu khô để thay chỗ ướt.
- Kiểm đèn sưởi, dây điện, bóng dự phòng nếu có gà con.
- Tách gà yếu, gà gầy ra ô riêng kín gió.
- Không nhập gà mới, không chuyển chuồng đúng lúc trời trở rét.
Trong ngày rét:
- Sáng: nghe tiếng thở trong chuồng, soi phân và đàn gà trước khi mở cửa.
- Khi có nắng: mở bớt phía khuất gió cho chuồng thay khí, thả gà muộn, lùa về sớm.
- Trưa: thay nước sạch, thay chỗ độn ướt quanh máng.
- Trước tối 1–2 giờ: cho ăn no, đếm lại đàn, kiểm khe thoáng và đèn sưởi.
Sai lầm thường gặp khi nuôi gà mùa đông
- Bịt kín cả chuồng: khí khai và hơi ẩm bị giữ lại, gà dễ khò khè hơn.
- Chỉ đo nhiệt độ ngoài sân: điều gà chịu là nhiệt và gió ở tầm thân gà trong chuồng.
- Tắm gà hoặc để gà ướt trong ngày rét: lông nòi vốn thưa, ướt rồi rất lâu ấm lại.
- Sưởi đại trà gà lớn: tốn điện, chuồng khô hanh, và gà dễ sốc khi đèn tắt.
- Đốt than trong chuồng kín: nguy cơ khí CO và cháy.
- Tự ý cho kháng sinh khi vừa thấy gà xù lông: lạnh, bí chuồng và bệnh khác nhau, dùng sai dễ làm chậm việc chữa đúng.
Khi nào cần gọi thú y?
Gọi thú y hoặc báo cán bộ thú y địa phương khi có một trong các dấu hiệu sau: nhiều con cùng bỏ ăn, gà chết nhanh trong vài ngày, mặt sưng tím tái, thở khó há mỏ liên tục, hoặc đã giữ ấm và chỉnh chuồng 1–2 ngày mà đàn không khá hơn. Mùa đông xuân là lúc cần đặc biệt cảnh giác với dịch bệnh lây nhanh, nên không tự xử lý một mình khi chết nhiều, không bán chạy gà ốm. Bài viết này là kinh nghiệm chăm nuôi, không thay cho chẩn đoán của bác sĩ thú y.
Câu hỏi thường gặp
Gà chịu lạnh được bao nhiêu độ?
Gà trưởng thành khỏe, đủ lông thường thoải mái khoảng 18–24°C và chịu được rét sâu hơn nếu chuồng khô, không có gió lùa. Dưới khoảng 13°C nên giữ gà trong chuồng và cấp nhiệt cho nhóm yếu. Gà con cần nhiệt cao hơn nhiều, tuần đầu khoảng 33–35°C.
Có nên bịt kín chuồng gà khi trời rét không?
Không nên bịt kín hoàn toàn. Hãy che kín phần thấp ngang thân gà, nhất là hướng gió chính, và chừa khe nhỏ sát mái phía khuất gió. Bịt kín cả bốn phía giữ lại hơi ẩm và khí khai, gà dễ khò khè, mái đọng nước và nền lâu khô.
Gà lớn có cần đèn sưởi vào mùa đông không?
Gà lớn khỏe trong chuồng kín gió, nền khô thường không cần đèn sưởi. Nên ưu tiên sưởi cho gà con, gà vừa cai úm, gà ốm, gà đang thay lông và gà già. Nếu sưởi, chỉ làm ấm một góc để gà tự chọn chỗ, không làm nóng cả chuồng.
Mùa đông nên cho gà ăn gì để đỡ rét?
Giữ khẩu phần đủ và cho ăn no trước khi trời tối 1–2 giờ, ưu tiên thóc, ngô để có năng lượng qua đêm, đồng thời vẫn đủ đạm và rau xanh. Cho uống nước sạch, không buốt lạnh. Thức ăn bổ sung dùng theo nhãn, không thay khẩu phần chính.
Trời rét có nên tắm gà không?
Không nên tắm gà trong ngày rét. Lông gà nòi thưa, khi ướt gà mất nhiệt rất nhanh và lâu ấm lại, dễ nhiễm lạnh. Nếu gà bẩn, chỉ lau chỗ cần thiết bằng khăn ấm rồi lau khô ngay, hoặc để dành tới hôm có nắng ấm và chuồng thật khô ráo.
Kết luận
Nuôi gà mùa lạnh không cần nhiều thiết bị. Chắn gió ở tầm thân, giữ nền khô, chừa khe thoáng trên cao, cho gà no bữa chiều và chỉ sưởi đúng nhóm cần là đã qua được phần lớn những ngày rét. Anh in bảng ngưỡng rét và lịch trong ngày, dán ở chuồng để cả nhà cùng làm theo. Sau mùa lạnh, tháng giao mùa cũng cần chú ý, xem thêm lịch 7 ngày chăm gà chuyển mùa, hoặc quay về cẩm nang nuôi gà nòi để xem các chủ đề khác.
Tài liệu tham khảo: Mississippi State University Extension, Publication 2804 (thông khí mùa đông, amoniac); Hendrix Genetics, Cold Weather Management (The Poultry Site). Các mốc nhiệt độ và độ dày độn là số tham khảo, cần điều chỉnh theo chuồng và đàn gà của anh.
Đăng bởi: Gà Võ
Đọc xong vẫn chưa chắc gà đang bị gì?
Mỗi đàn mỗi khác. Chọn đúng tình trạng — Gà Võ chỉ ngay sản phẩm, combo và cách xử lý phù hợp.